Πώς να επιλέξετε συγκολλητή οπτικών ινών (fusion splicer)

Ο συγκολλητής οπτικών ινών (fusion splicer) είναι το βασικό εργαλείο κάθε τεχνικού που δουλεύει σε δίκτυα FTTH και οπτικές εγκαταστάσεις. Η επιλογή του δεν κρίνεται μόνο από την απώλεια στο φυλλάδιο. Μετράει πώς θα συμπεριφερθεί στο πεδίο, πόσο γρήγορα βγάζει δουλειά και πόσο κοστίζει να συντηρηθεί. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι να συγκρίνετε και ποιος τύπος ταιριάζει σε κάθε δουλειά.

Πώς λειτουργεί η συγκόλληση με τήξη

Ο συγκολλητής ενώνει μόνιμα δύο οπτικές ίνες, λιώνοντας τα άκρα τους με ένα ηλεκτρικό τόξο. Το αποτέλεσμα είναι μια συνέχεια γυαλιού με πολύ μικρή απώλεια, συνήθως κάτω από 0.05 dB, πολύ χαμηλότερη από έναν μηχανικό συνδετήρα.

Η διαδικασία έχει πέντε βήματα:

  1. Απογύμνωση: αφαιρείται η προστατευτική επίστρωση (coating) από την ίνα.
  2. Καθαρισμός: η ίνα καθαρίζεται με αλκοόλ και χαρτομάντηλο που δεν αφήνει χνούδι.
  3. Κοπή (cleaving): ο κόφτης κόβει την ίνα κάθετα, ώστε το άκρο της να είναι επίπεδο και λείο σαν καθρέφτης.
  4. Ευθυγράμμιση και τήξη: ο συγκολλητής φέρνει τις ίνες απέναντι, τις ευθυγραμμίζει με κάμερες και μοτέρ και τις ενώνει με το τόξο. Στο τέλος δείχνει εκτίμηση της απώλειας.
  5. Προστασία: το σημείο της ένωσης καλύπτεται με θερμοσυστελλόμενο σωληνάκι (sleeve), που συρρικνώνεται στον φούρνο του συγκολλητή.

Τα βήματα 1 έως 3 γίνονται από τον τεχνικό και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα. Ακόμα και ο καλύτερος συγκολλητής δεν διορθώνει μια κακή κοπή ή μια βρώμικη ίνα.

Ευθυγράμμιση πυρήνα ή μανδύα: η βασική επιλογή

Η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στους συγκολλητές είναι ο τρόπος που ευθυγραμμίζουν τις ίνες πριν την τήξη.

Ευθυγράμμιση μανδύα (cladding alignment). Ο συγκολλητής ευθυγραμμίζει το εξωτερικό γυαλί των ινών (125 µm), συνήθως πάνω σε σταθερά αυλάκια σχήματος V (V-groove). Υποθέτει ότι ο πυρήνας βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο. Είναι πιο απλός, ελαφρύτερος και φθηνότερος.

Ευθυγράμμιση πυρήνα (core alignment). Ο συγκολλητής «βλέπει» με τις κάμερες τον ίδιο τον πυρήνα (περίπου 9 µm στη μονοτροπική ίνα) και ευθυγραμμίζει τους δύο πυρήνες μεταξύ τους, με κινητά μοτέρ σε όλους τους άξονες. Έτσι διορθώνει ακόμα και πυρήνες που δεν είναι τέλεια κεντραρισμένοι (εκκεντρότητα), κάτι συχνό σε παλιότερα καλώδια ή όταν ενώνονται ίνες διαφορετικού κατασκευαστή.

Ευθυγράμμιση μανδύα και ευθυγράμμιση πυρήνα σε συγκολλητή οπτικών ινών

Εικόνα 1: Με ευθυγράμμιση μανδύα, ένας πυρήνας εκτός κέντρου μένει μετατοπισμένος. Με ευθυγράμμιση πυρήνα, οι δύο πυρήνες συναντιούνται ακριβώς.

Το κέρδος της ευθυγράμμισης πυρήνα δεν είναι τόσο ο αριθμός της απώλειας στο φυλλάδιο, όσο η σταθερότητα. Με ατελή ίνα, ο συγκολλητής μανδύα «κληρονομεί» το σφάλμα στην ένωση, ενώ ο συγκολλητής πυρήνα το διορθώνει.

Ευθυγράμμιση μανδύαΕυθυγράμμιση πυρήνα
Τι ευθυγραμμίζειΤο εξωτερικό γυαλί (125 µm)Τον πυρήνα (~9 µm)
Συνήθης αριθμός μοτέρ2–46
Τυπική απώλεια (SM)~0.03–0.05 dB~0.01–0.02 dB
Σταθερότητα σε ατελή ίναΜέτριαΥψηλή
ΚόστοςΧαμηλότεροΥψηλότερο
Κατάλληλος γιαΕσωτερικά δίκτυα, καμπίνες, FTTH με ανεκτό προϋπολογισμό απώλειαςΕξωτερικά δίκτυα, κορμός, μεγάλες αποστάσεις, αυστηρά όρια απώλειας

Οι τιμές απώλειας είναι ενδεικτικές τιμές κατασκευαστών, μετρημένες σε εργαστήριο με ίδιες ίνες.

Τα χαρακτηριστικά που συγκρίνουμε

Πέρα από την ευθυγράμμιση, αυτά είναι τα στοιχεία που αξίζει να δείτε στις προδιαγραφές:

  • Τυπική απώλεια ένωσης. Να δίνεται ξεχωριστά ανά τύπο ίνας (SM, MM, DS, NZDS). Στο πεδίο η απώλεια εξαρτάται περισσότερο από την κοπή και την καθαριότητα παρά από τη διαφορά των 0.01 dB ανάμεσα σε δύο μηχανήματα.
  • Τύποι ινών. Βεβαιωθείτε ότι υποστηρίζονται οι ίνες που χρησιμοποιείτε (π.χ. G.652.D, G.657.A1/A2) και οι διαμέτροι επίστρωσης (250 µm, 900 µm), καθώς και τα drop καλώδια αν κάνετε FTTH.
  • Χρόνος συγκόλλησης και χρόνος θέρμανσης. Κοιτάξτε και τους δύο. Ο φούρνος θέρμανσης είναι συχνά το πιο αργό βήμα. Σε 500 ενώσεις, μια διαφορά 5 δευτερολέπτων στη θέρμανση σημαίνει περίπου 40 λεπτά περισσότερη δουλειά.
  • Μπαταρία. Σημασία έχουν οι κύκλοι «ένωση και θέρμανση» ανά φόρτιση, όχι τα mAh. Αποσπώμενη μπαταρία σημαίνει ότι μια δεύτερη δίνει ολόκληρη μέρα δουλειάς.
  • Μήκη θερμοσυστελλόμενων. Ο φούρνος πρέπει να δέχεται τα sleeves που χρησιμοποιούν οι κασέτες και τα κουτιά σας (συνήθως 20–60 mm).
  • Μοτέρ. Ο αριθμός τους δείχνει την κατηγορία (6 μοτέρ είναι το σύνηθες στην ευθυγράμμιση πυρήνα), αλλά δεν είναι απόδειξη ποιότητας. Μετράει περισσότερο η μέθοδος ευθυγράμμισης που δηλώνει ο κατασκευαστής.
  • Ηλεκτρόδια. Φθείρονται με κάθε τόξο. Δείτε πόσες ενώσεις δίνει ένα ζευγάρι και αν η αλλαγή γίνεται εύκολα στο πεδίο.
  • Αντοχή. Για εξωτερικές εργασίες μετράει η προστασία από σκόνη, νερό και πτώση, καθώς και η λειτουργία σε χαμηλές και υψηλές θερμοκρασίες.
  • Βαθμονόμηση τόξου. Η φθορά των ηλεκτροδίων, το υψόμετρο και η υγρασία αλλάζουν το τόξο. Προτιμήστε μηχανήματα που κάνουν βαθμονόμηση μόνα τους, χωρίς υπολογιστή.
  • Ενσωματωμένα όργανα. Αρκετοί συγκολλητές έχουν ενσωματωμένο VFL (εντοπισμός θραυσμάτων με κόκκινο φως) και μετρητή ισχύος (OPM), που γλιτώνουν ένα επιπλέον όργανο στη βαλίτσα.
  • Εγγύηση και service. Ένα εργαλείο παραγωγής θέλει γρήγορη υποστήριξη. Εξυπηρέτηση στην Ελλάδα σημαίνει λιγότερες μέρες χωρίς μηχάνημα.

Ποιος συγκολλητής για ποια δουλειά

Η σωστή επιλογή ξεκινά από το είδος των έργων που κάνετε πιο συχνά.

Είδος εργασίαςΤι χρειάζεστεΤύπος συγκολλητή
Εσωτερικά δίκτυα, καμπίνες, patch panelsΑξιοπιστία σε καινούρια, γνωστή ίναΕυθυγράμμιση μανδύα είναι συνήθως αρκετή
FTTH, πολυκατοικίες, δίκτυα πρόσβασηςΤαχύτητα, μπαταρία, υποστήριξη drop καλωδίων και splice-on συνδετήρωνΕυθυγράμμιση πυρήνα, 6 μοτέρ
Εξωτερικά δίκτυα, κορμός, μεγάλες αποστάσειςΧαμηλή και σταθερή απώλεια, αντοχή στο πεδίοΕυθυγράμμιση πυρήνα, ανθεκτική κατασκευή
Παλιά καλώδια ή ίνες διαφορετικών κατασκευαστώνΔιόρθωση εκκεντρότητας πυρήναΕυθυγράμμιση πυρήνα
Καλώδια ribbon (πολλές ίνες σε ταινία)Ταυτόχρονη ένωση έως 12 ινώνΕιδικός συγκολλητής ribbon (mass fusion)

Αν δουλεύετε σε διάφορα έργα, ένας συγκολλητής πυρήνα καλύπτει σχεδόν όλες τις περιπτώσεις και είναι η πιο ασφαλής επιλογή.

Τα απαραίτητα παρελκόμενα

Ο συγκολλητής είναι μόνο ένα κομμάτι του εξοπλισμού. Η ποιότητα της ένωσης εξαρτάται εξίσου από τα εργαλεία που τον συνοδεύουν.

  • Κόφτης ακριβείας (cleaver). Το πιο κρίσιμο εργαλείο μετά τον συγκολλητή. Η γωνία κοπής πρέπει να είναι κάτω από 1° και η λεπίδα πρέπει να γυρίζει σε νέα θέση όταν φθαρεί.
  • Απογυμνωτής ινών (stripper). Για την αφαίρεση της επίστρωσης 250/900 µm χωρίς να χαραχτεί το γυαλί.
  • Θερμοσυστελλόμενα προστασίας (splice sleeves), στο μήκος που δέχονται οι κασέτες σας.
  • Υλικά καθαρισμού: ισοπροπυλική αλκοόλ και μαντηλάκια που δεν αφήνουν χνούδι.
  • Ανταλλακτικά ηλεκτρόδια και μπαταρία, για να μη σταματήσει η δουλειά στο πεδίο.
  • Όργανα ελέγχου: VFL και μετρητής ισχύος για γρήγορο έλεγχο, OTDR για πλήρη πιστοποίηση της γραμμής.

Πολλοί συγκολλητές πωλούνται σε κιτ με κόφτη, απογυμνωτή και βαλίτσα, που είναι συνήθως η πιο οικονομική λύση. Στην KOSMOSAT θα βρείτε εργαλεία οπτικών ινών, υλικά καθαρισμού και ανταλλακτικά και αξεσουάρ.

Συντήρηση και σωστή χρήση

Με λίγη φροντίδα ο συγκολλητής κρατάει χρόνια και δίνει σταθερά αποτελέσματα.

  • Καθαρίζετε τακτικά τα V-grooves, τους φακούς των καμερών και τις δαγκάνες των ινών. Μια σκόνη αρκεί για να ανεβάσει την απώλεια.
  • Αλλάζετε τα ηλεκτρόδια στο όριο που δίνει ο κατασκευαστής και κάντε βαθμονόμηση τόξου μετά την αλλαγή.
  • Κάντε βαθμονόμηση τόξου στην αρχή κάθε έργου και όταν αλλάζουν πολύ η θερμοκρασία, η υγρασία ή το υψόμετρο.
  • Προσέχετε τον κόφτη. Γυρίζετε τη λεπίδα σε νέα θέση όταν οι κοπές χαλάνε και συγκεντρώνετε τα σπασμένα κομμάτια ινών.
  • Μεταφέρετε τον συγκολλητή πάντα στη θήκη του και μην τον αφήνετε στο αυτοκίνητο σε ακραίες θερμοκρασίες.
  • Ενημερώνετε το λογισμικό όταν βγαίνει νέα έκδοση από τον κατασκευαστή.

Συγκολλητές από την KOSMOSAT

Όλοι οι συγκολλητές της KOSMOSAT έχουν ευθυγράμμιση πυρήνα, άρα καλύπτουν από FTTH έως δίκτυα κορμού.

SIGNAL FIRE® AI-9, AI-12 και AI-30

SIGNAL FIRE® AI-9SIGNAL FIRE® AI-9SIGNAL FIRE® AI-12SIGNAL FIRE® AI-12SIGNAL FIRE® AI-30SIGNAL FIRE® AI-30

Και τα τρία μοντέλα έχουν 6 μοτέρ, ευθυγράμμιση πυρήνα ή επένδυσης, λειτουργία με μονότροπες και πολύτροπες ίνες, τυπικές απώλειες 0.02 dB (SM) / 0.01 dB (MM) / 0.04 dB (DS-NZDS), θέρμανση 15 s, θερμοσυστελλόμενα 25–60 mm, μπαταρία 7800 mAh, ενσωματωμένο VFL 15 mW και μετρητή ισχύος, Bluetooth με εφαρμογή και εγγύηση 3 ετών. Οι διαφορές τους:

AI-9AI-12AI-30
Ακρίβεια ευθυγράμμισης0.1 µm0.05 µm0.05 µm
Χρόνος συγκόλλησης5 s6 s6 s
Κόφτης (cleaver)S12 στο κιτA: Versatile Fighter (απογυμνωτής + κόφτης) · B: S15 στο κιτΕνσωματωμένος ηλεκτρικός, ενός βήματος, με καθυστερημένη επιστροφή
ΑπογυμνωτήςSignal FireΈκδοση A: στο Versatile Fighter · B: Signal FireSignal Fire
Εύρος μετρητή ισχύος−50 ÷ +26 dBm−50 ÷ +26 dBm−50 ÷ +30 dBm
Οθόνη5″ αφής5″ αφής5″ TFT (όχι αφής)
Ενώσεις με θέρμανση ανά φόρτιση≈ 260≈ 260≈ 240
Θύρες φόρτισης23 (μία Type-C αμφίδρομη, έως 45 W)2
Βάρος συσκευής (με μπαταρία)2.10 kg2.10 kg3.09 kg
Ιδανικό γιαΓρήγορη καθημερινή εγκατάσταση και συντήρησηΈργα κορμού που θέλουν υψηλότερη ακρίβειαΕργασία πεδίου με λιγότερα εργαλεία: συγκόλληση, κοπή και μέτρηση σε ένα μηχάνημα

Πηγή: εγχειρίδια Signal Fire AI-9, AI-12 και AI-20/AI-30. Η μπαταρία και το τροφοδοτικό έχουν εγγύηση 1 έτους. Τα ηλεκτρόδια και τα εργαλεία φθοράς δεν καλύπτονται.

INNO®

INNO® VIEW 6XINNO® VIEW 6XINNO® VIEW 8XINNO® VIEW 8X

Και τα δύο μοντέλα έχουν ευθυγράμμιση πυρήνα και σχεδόν ίδιες επιδόσεις: ένωση 4 s (quick) / 5 s (SM) / 7 s (auto), θέρμανση 9 s (quick) / 13 s (60 mm), μέση απώλεια 0.01 dB (SM, MM, G.657) και 0.03 dB (DS, NZDS), ηλεκτρόδια 6000 τόξων, μπαταρία 7000 mAh έως 350 κύκλους, οθόνη αφής 5″, μεγέθυνση ×360/×520, θερμοσυστελλόμενα 20–60 mm, μνήμη 20.000 ενώσεων και βάρος 2.0 kg. Αντέχουν σε σκόνη (IP5X), βροχή (IPX2) και πτώση από 76 cm, και λειτουργούν από −10 έως +50 °C. Η συσκευασία και των δύο περιλαμβάνει κόφτη V12, θήκες ινών, τροφοδοτικό AC, δίσκο ψύξης, ανταλλακτικό ζευγάρι ηλεκτροδίων, μπαταρία, καλώδια ρεύματος και USB και βαλίτσα μεταφοράς. Ο απογυμνωτής δεν περιλαμβάνεται. Οι διαφορές τους:

VIEW 6XVIEW 8X
Τύποι ίναςG.651–G.655, G.657 και G.654 (CSF)G.651–G.655, G.657
Ενώσεις με εξασθένηση (attenuation splicing)Ναι, 0.1–15 dBΔεν αναφέρεται
GPS και ασύρματη σύνδεσηΌχιΝαι, με View Pro Manager για απομακρυσμένη διαχείριση και υποστήριξη
Ιδανικό γιαΓενική χρήση, και εργασίες που θέλουν ελεγχόμενη εξασθένησηΣυνεργεία με πολλούς τεχνικούς, εντοπισμός και διαχείριση στόλου μηχανημάτων

Πηγή: κατάλογοι INNO View 6X (V1.00a) και View 8X (V1.02). Περιεχόμενα συσκευασίας από τον προμηθευτή.

Δείτε όλη την κατηγορία Συγκολλητές οπτικών ινών.

Συμπέρασμα

Για τις περισσότερες εργασίες FTTH και εξωτερικών δικτύων, ο συγκολλητής με ευθυγράμμιση πυρήνα είναι η πιο ασφαλής επιλογή. Στη σύγκριση, μη σταματήσετε στην απώλεια του φυλλαδίου: δείτε χρόνο θέρμανσης, μπαταρία, ζωή ηλεκτροδίων, τον κόφτη του κιτ και το service. Και θυμηθείτε ότι η καλή ένωση ξεκινά από τη σωστή κοπή και την καθαριότητα.

Πηγές