Πολυδιακόπτες: Αρχές Λειτουργίας, Τύποι και Εφαρμογές

Εισαγωγή

Ο Πολυδιακόπτης (Multiswitch) αποτελεί βασικό στοιχείο των σύγχρονων εγκαταστάσεων δορυφορικής τηλεόρασης. Κύρια λειτουργία του είναι η διανομή του δορυφορικού σήματος από ένα ή περισσότερα δορυφορικά κάτοπτρα σε πολλούς ανεξάρτητους δορυφορικούς δέκτες, επιτρέποντας σε κάθε χρήστη να επιλέγει οποιοδήποτε τηλεοπτικό πρόγραμμα χωρίς να επηρεάζει τη λειτουργία των υπόλοιπων δεκτών.

Η χρήση Πολυδιακοπτών είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε πολυκατοικίες, ξενοδοχεία, επαγγελματικά κτίρια, νοσοκομεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα και μεγάλες κατοικίες, όπου απαιτείται αξιόπιστη, ευέλικτη και επεκτάσιμη διανομή δορυφορικών και επίγειων τηλεοπτικών σημάτων.

Αρχή λειτουργίας

Το δορυφορικό σήμα συλλέγεται από το κάτοπτρο και οδηγείται στο LNB (Low Noise Block Converter). Στις εγκαταστάσεις με Πολυδιακόπτη χρησιμοποιείται συνήθως Quattro LNB, το οποίο διαθέτει τέσσερις μόνιμες εξόδους, καθεμία από τις οποίες αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο συνδυασμό πόλωσης και ζώνης συχνοτήτων:

• Vertical Low (VL)
• Horizontal Low (HL)
• Vertical High (VH)
• Horizontal High (HH)

Ο Πολυδιακόπτης δέχεται τα τέσσερα αυτά σήματα και, σύμφωνα με τις εντολές που αποστέλλει κάθε δορυφορικός δέκτης μέσω του ομοαξονικού καλωδίου (13 ή 18 V και τόνος 22 kHz), επιλέγει αυτόματα την κατάλληλη πόλωση και ζώνη συχνοτήτων.

Με τον τρόπο αυτό, κάθε έξοδος του Πολυδιακόπτη λειτουργεί ανεξάρτητα από όλες τις υπόλοιπες, επιτρέποντας την ταυτόχρονη λήψη διαφορετικών τηλεοπτικών προγραμμάτων από διαφορετικούς χρήστες.

Βασικά μέρη ενός συστήματος

Μία τυπική εγκατάσταση διανομής περιλαμβάνει:

• Δορυφορικό κάτοπτρο,
• Quattro LNB,
• Πολυδιακόπτη,
• Ομοαξονικά καλώδια 75 Ω,
• Δορυφορικούς δέκτες ή τηλεοράσεις με ενσωματωμένο δέκτη DVB-S/S2,
• Προαιρετικά επίγεια κεραία DVB-T/T2 ή κεραία FM/DAB+, της οποίας το σήμα μπορεί να διανεμηθεί μέσω του ίδιου δικτύου καλωδίων.

Τύποι Πολυδιακοπτών

Standalone

Οι αυτόνομοι Πολυδιακόπτες χρησιμοποιούνται σε μικρές και μεσαίες εγκαταστάσεις. Διατίθενται συνήθως με 8, 12, 16, 24 ή 32 εξόδους και αποτελούν την πλέον διαδεδομένη λύση για κατοικίες και μικρά επαγγελματικά κτίρια.

Cascade

Οι Πολυδιακόπτες τύπου Cascade χρησιμοποιούνται σε μεγάλες εγκαταστάσεις, όπως ξενοδοχεία, συγκροτήματα κατοικιών και μεγάλα επαγγελματικά κτίρια. Επιτρέπουν τη διαδοχική σύνδεση πολλών μονάδων, ώστε να εξυπηρετείται μεγάλος αριθμός χρηστών χωρίς αισθητή υποβάθμιση της ποιότητας του σήματος.

dCSS

Η τεχνολογία dCSS αποτελεί τη σύγχρονη μέθοδο διανομής δορυφορικού σήματος μέσω ενός μόνο ομοαξονικού καλωδίου. Επιτρέπει τη λειτουργία πολλών δεκτών ή πολλαπλών tuners από μία κοινή γραμμή, μειώνοντας σημαντικά την απαιτούμενη καλωδίωση και διευκολύνοντας την αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

Διαμορφώσεις εισόδων και εξόδων

Οι Πολυδιακόπτες χαρακτηρίζονται από τον αριθμό των εισόδων και των εξόδων τους.

Συστήματα ενός δορυφόρου (5×N)

• 4 δορυφορικές είσοδοι
• 1 επίγεια είσοδος
• 8, 12, 16, 24 ή 32 έξοδοι

Συστήματα δύο δορυφόρων (9×N)

• 8 δορυφορικές είσοδοι
• 1 επίγεια είσοδος
• 8, 12, 16, 24 ή 32 έξοδοι

Συστήματα τεσσάρων δορυφόρων (17×N)

• 16 δορυφορικές είσοδοι
• 1 επίγεια είσοδος
• 8, 12, 16, 24 ή 32 έξοδοι

Η ονομασία (5×N, 9×N ή 17×N) προκύπτει από το πλήθος των εισόδων του Πολυδιακόπτη, ενώ το Ν αντιπροσωπεύει τον αριθμό των διαθέσιμων εξόδων προς τους συνδρομητές.

Πλεονεκτήματα

Η χρήση Πολυδιακοπτών προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα:

• Ανεξάρτητη λειτουργία κάθε δέκτη
• Ταυτόχρονη διανομή δορυφορικών και επίγειων τηλεοπτικών σημάτων
• Υψηλή αξιοπιστία και σταθερότητα λειτουργίας
• Ευκολία επέκτασης της εγκατάστασης
• Μειωμένες απώλειες σήματος με την κατάλληλη επιλογή εξοπλισμού
• Δυνατότητα δημιουργίας μεγάλων κεντρικών δικτύων διανομής

Κριτήρια επιλογής

Κατά την επιλογή ενός Πολυδιακόπτη θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

• Ο αριθμός των δορυφόρων που θα διανεμηθούν
• Ο αριθμός των συνδρομητών ή των σημείων λήψης
• Η ανάγκη διανομής επίγειας τηλεόρασης
• Η συμβατότητα με την τεχνολογία Unicable (SCR/dCSS)
• Οι απαιτήσεις τροφοδοσίας του συστήματος
• Οι απώλειες διέλευσης και τα χαρακτηριστικά ενίσχυσης
• Η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης της εγκατάστασης

Εφαρμογές

Οι Πολυδιακόπτες χρησιμοποιούνται ευρέως σε:

• Πολυκατοικίες
• Ξενοδοχεία
• Νοσοκομεία
• Επαγγελματικά κτίρια
• Εκπαιδευτικά ιδρύματα
• Μεγάλες ιδιωτικές κατοικίες
• Κεντρικά συστήματα επεξεργασίας και διανομής τηλεοπτικών σημάτων (Headends)

Στην ελληνική αγορά χρησιμοποιούνται κυρίως για τη διανομή σημάτων από τους δορυφόρους Hot Bird 13°E και Astra 19,2°E, ενώ συχνά συνδυάζονται με τη διανομή επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης DVB-T/T2 μέσω του ίδιου δικτύου ομοαξονικών καλωδίων.

Συμπεράσματα

Ο Πολυδιακόπτης αποτελεί την πλέον αξιόπιστη και επεκτάσιμη λύση για τη διανομή δορυφορικών τηλεοπτικών σημάτων σε εγκαταστάσεις πολλαπλών χρηστών. Η σωστή επιλογή του εξοπλισμού, η χρήση ποιοτικών υλικών και η τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών εξασφαλίζουν υψηλή ποιότητα λήψης, αξιοπιστία λειτουργίας και δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης της εγκατάστασης.

Η συνεχής εξέλιξη των τεχνολογιών, όπως το πρότυπο dCSS και οι σύγχρονοι προγραμματιζόμενοι Πολυδιακόπτες, επιτρέπει την υλοποίηση ακόμη πιο ευέλικτων και αποδοτικών συστημάτων διανομής, ικανών να καλύψουν τις αυξανόμενες απαιτήσεις των σύγχρονων οικιακών και επαγγελματικών εγκαταστάσεων.

Η σωστή μελέτη και εγκατάσταση ενός συστήματος Πολυδιακοπτών συμβάλλει καθοριστικά στη μακροχρόνια και απρόσκοπτη λειτουργία της δορυφορικής υποδομής, εξασφαλίζοντας υψηλή ποιότητα υπηρεσιών και δυνατότητα εύκολης μελλοντικής αναβάθμισης.

5×N Standalone Multiswitch		9×N Cascade Multiswitch		5×N dCSS Multiswitch		17×N Cascade Multiswitch